خوردن نظم خانوادگى و سست شدن پايهء ازدواج ، از شانه خالى كردن جوانان از قبول مسؤوليت ازدواج ، از منفور شدن مادرى ، از كاهش علاقهء پدر و مادر و بالأخص علاقهء مادر نسبت به فرزندان ، از ابتذال زن دنياى امروز و جانشين شدن هوسهاى سطحى به جاى عشق ، از افزايش دائم التزايد طلاق ، از زيادى سرسام‌آور فرزندان نامشروع ، از نادرالوجود شدن وحدت و صميميت ميان زوجين ، بيش از پيش به گوش مىرسد . مستقل باشيم يا از غرب تقليد كنيم ؟ موجب تأسف است كه گروهى از بىخبران مىپندارند مسائل مربوط به روابط خانوادگى نظير مسائل مربوط به راهنمايى ، تاكسيرانى ، اتوبوسرانى ، لوله كشى و برق سالهاست كه در ميان اروپاييان به نحو احسن حل شده و اين ما هستيم كه عرضه و لياقت نداشته‌ايم و بايد هرچه زودتر از آنها تقليد و پيروى كنيم . اين ، پندار محض است . آنها از ما در اين مسائل بيچاره‌تر و گرفتارتر و فرياد فرزانگانشان بلندتر است . از مسائل مربوط به درس و تحصيل زن كه بگذريم ، در ساير مسائل خيلى از ما گرفتارترند و از سعادت خانوادگى كمترى برخوردار مىباشند . جبر تاريخ بعضى ديگر تصور ديگرى دارند ؛ تصور مىكنند كه سستى نظم خانوادگى و راه يافتن فساد در آن ، معلول آزادى زن است و آزادى زن نتيجهء قهرى زندگى صنعتى و پيشرفت علم و تمدن است ؛ جبر تاريخ است و چاره‌اى نيست از اينكه به اين فساد و بى نظمى تن دهيم و از آن سعادت خانوادگى كه در قديم بود براى هميشه چشم بپوشيم . اگر اينچنين فكر كنيم ، بسيار سطحى و ناشيانه فكر كرده‌ايم . قبول دارم كه زندگى صنعتى خواه ناخواه بر روى روابط خانوادگى اثر گذاشته و مىگذارد ولى عامل عمدهء ازهم گسيختگى نظم خانوادگى در اروپا دو چيز ديگر است : يكى رسوم و عادات و قوانين ظالمانه و جاهلانه‌اى كه قبل از اين قرن در ميان آنها در بارهء زن جارى و حاكم بوده است ، تا آنجا كه زن براى اولين بار در قرن نوزدهم